जानेवारी हा वर्षाचा पहिला महिना आहे.
जानेवारी हा जगाच्या उत्तरेकडील अर्ध्या भागात हिवाळा महिना आणि दक्षिणेकडील अर्ध्या भागात उन्हाळा महिना असतो. हे नाव नवीन सुरुवातीच्या रोमन देव जॅनसच्या नावावरून ठेवण्यात आले आहे.
जानेवारी हा ग्रेगोरियन कॅलेंडरमधील पहिला महिना आहे आणि त्यात ३१ दिवस आहेत. जानेवारी हे नाव जानुस किंवा इयानस, उत्तीर्ण आणि नवीन सुरुवातीचा रोमन देव यावरून आले आहे . Iānus लॅटिन आहे आणि याचा अर्थ कमानदार प्रवेशद्वार आहे. हे चौकीदार या शब्दाशी संबंधित आहे , ज्याचा अर्थ सुरुवातीला "गेटचा रक्षक" असा होता.
वर्षाची सुरुवात जानेवारीत का होते?
जुन्या रोमन कॅलेंडरमध्ये फक्त दहा महिने होते. जानेवारी आणि फेब्रुवारी अस्तित्वात नव्हते - वर्ष मार्चमध्ये सुरू झाले. सुमारे 700 ईसापूर्व , रोमन राजा नुमा पॉम्पिलियस याने दोन हिवाळ्यातील महिने जोडले असे म्हटले जाते.
जानेवारीला मेन्सिस ianuarius , इयानसचा महिना , सुरुवातीचा , मार्गाचा आणि काळाचा प्राचीन रोमन देव . जानेवारीमध्ये सुरुवातीला 29 दिवस होते आणि ते डिसेंबरनंतर आले, परंतु रोमन वर्ष अद्याप मार्चमध्ये सुरू झाले . 154 BCE मध्ये , एका बंडाने रोमन सिनेटला नागरी वर्षाची सुरुवात मार्च ते जानेवारी 1 पर्यंत बदलण्यास भाग पाडले.
या प्रशासकीय सुधारणांसह, जानेवारी हा अधिकृतपणे 153 ईसापूर्व वर्षाचा पहिला महिना बनला . बहुतेक रोमन लोक अजूनही मार्चमध्ये नवीन वर्ष साजरे करतात; हे नेमके केव्हा बदलले हे स्पष्ट नाही, परंतु यास शेकडो वर्षे लागली असतील.
इ.स.पूर्व ४६ मध्ये , ज्युलियस सीझरने एक नवीन दिनदर्शिका प्रचलित केली - ज्युलियन कॅलेंडर . त्याने वर्षात दहा दिवस जोडले आणि लीप डे सादर केला . ज्युलियन कॅलेंडरमध्ये, जानेवारी 31 दिवसांपर्यंत वाढविण्यात आला.
- ०१ जानेवारी जागतिक शांतता दिन.
- ०१ जानेवारी जागतिक कुटुंब दिन.
- ०२ जानेवारी मोरेश्वर वासुदेव अभ्यंकर यांची पुण्यतिथी.
- ०२ जानेवारी महाराष्ट्र पोलीस स्थापना दिन.
- ०२ जानेवारी जागतिक अंतर्मुख दिवस.
- ०२ जानेवारी महर्षी विठ्ठल रामजी शिंदे यांची पुण्यतिथी.
- ०३ जानेवारी सावित्रीबाई फुले यांची जयंती.
- ०३ जानेवारी बालिका दिन.
- ०३ जानेवारी अंतरराष्ट्रीय मन-शरीर कल्याण दिवस.
- ०३ जानेवारी श्री बाबा केशव विष्णू बेलसरे यांची पुण्यतिथी.
- ०३ जानेवारी महान वैज्ञानिक प्रा. सतीश धवन यांची पुण्यतिथी.
- ०४ जानेवारी आर. डी. बर्मन यांची पुण्यतिथी.
- ०४ जानेवारी जागतिक संमोहन दिन.
- ०४ जानेवारी जागतिक ब्रेल लिपी दिन.
- ०४ जानेवारी सिंधुताई सपकाळ यांची पुण्यतिथी.
- ०५ जानेवारी योग गुरू परमहंस योगानंद यांची जयंती.
- ०५ जानेवारी संगीतकार सी. रामचंद्र यांचा स्मृति दिन.
- ०५ जानेवारी दत्तात्रय गणेश गोडसे यांचा स्मृति दिन.
- ०५ जानेवारी डॉ. भदंत आनंद कौसल्यायन यांचा जयंती दिन.
- ०५ जानेवारी राष्ट्रीय पक्षी दिन.
- ०६ जानेवारी जागतिक युद्ध अनाथ दिवस.
- ०६ जानेवारी पत्रकार दिन.
- ०७ जानेवारी स्वातंत्र्य सैनिक अनंत कान्हेरे यांची जयंती.
- ०७ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय प्रोग्रामर दिन.
- ०८ जानेवारी जागतिक टायपिंग दिन.
- ०८ जानेवारी जागतिक बौद्ध धम्म ध्वज दिन.
- ०८ जानेवारी पृथ्वीचा परिभ्रमण दिन.
- ०९ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय कोरियोग्राफर्स दिन.
- ०९ जानेवारी गायक महेंद्र कपूर यांची जयंती.
- ०९ जानेवारी सुंदरलाल बहुगुणा यांची जयंती.
- ०९ जानेवारी भाषा शास्त्रज्ञ सत्येंद्रनाथ टागोर यांची पुण्यतिथी.
- ०९ जानेवारी प्रवासी भारतीय दिन.
- ०९ जानेवारी दीनबंधू सर छोटू राम यांची पुण्यतिथी.
- १० जानेवारी जॉन मथाई यांची जयंती.
- १० जानेवारी नरहर विष्णू गाडगीळ यांची जयंती.
- १० जानेवारी राष्ट्रीय गरुड वाचवा दिन.
- १० जानेवारी हाऊस प्लांट प्रशंसा दिवस.
- १० जानेवारी पेशवा बाजीराव द्वितीय यांची जयंती.
- १० जानेवारी श्री दासगणू महाराज यांची जयंती.
- १० जानेवारी जागतिक हिंदी दिन.
- ११ जानेवारी राष्ट्रीय रस्ते सुरक्षा सप्ताह.
- ११ जानेवारी श्री राम मंदिर प्राण प्रतिष्ठा सोहळा वर्षपूर्ती दिन.
- ११ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय समानता दिन.
- ११ जानेवारी जागतिक स्केचनोट दिन.
- ११ जानेवारी राष्ट्रीय मानव तस्करी जागृती दिन.
- ११ जानेवारी वि. स. खांडेकर यांना जयंती.
- १२ जानेवारी कुमार गंधर्व यांना पुण्यतिथी.
- १२ जानेवारी वासुकाका गणेश जोशी यांची पुण्यतिथी.
- १२ जानेवारी महादेव शास्त्री जोशी यांची जयंती.
- १२ जानेवारी महर्षी महेश योगी यांची जयंती.
- १२ जानेवारी केवल ज्ञान दिवस.
- १२ जानेवारी स्वामी विवेकानंद यांची जयंती.
- १२ जानेवारी राजमाता जिजाऊ यांची जयंती.
- १३ जानेवारी दि. बा. पाटील यांची जयंती.
- १३ जानेवारी शहीद मेजर मोहित शर्मा यांची पुण्यतिथी.
- १३ जानेवारी पंडीत शिवकुमार शर्मा यांची जयंती.
- १३ जानेवारी प्रभाकर पणशीकर यांची पुण्यतिथी.
- १३ जानेवारी प्रयागराज महाकुंभ मेळा २०२५.
- १४ जानेवारी जागतिक तर्कशास्त्र दिन.
- १४ जानेवारी माजी केंद्रीय अर्थमंत्री सी. डी. देशमुख यांची जयंती.
- १४ जानेवारी डॉ. गोपाळराव बाजीराव खेडकर उर्फ आबा साहेब खेडकर यांचा जयंती दिन.
- १४ जानेवारी प्राध्यापक रघुनाथ धोंडो कर्वे यांचा जयंती दिन.
- १४ जानेवारी प्रा. दिनकर बळवंत देवधर यांची जयंती.
- १४ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय पतंग दिन.
- १४ जानेवारी सुवर्ण मंदिर निर्माण भूमी पूजन दिन.
- १४ जानेवारी भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ नामविस्तार दिन.
- १४ जानेवारी राजा भगीरथ जयंती.
- १४ जानेवारी श्री संत भगवानबाबा यांची पुण्यतिथी.
- १४ जानेवारी सशस्त्र सेना माजी सैनिक दिन. Armed Forces Veterans Day
- १४ जानेवारी मराठा शौर्य दिन.
- १४ जानेवारी मकर संक्रांती.
- १५ जानेवारी विठाबाई नारायणगावकर यांची पुण्यतिथी.
- १५ जानेवारी नटश्रेष्ठ चित्तरंजन कोल्हटकर यांची जयंती.
- १५ जानेवारी दलित कार्यकर्ते नामदेव ढसाळ यांची पुण्यतिथी.
- १५ जानेवारी बाबासाहेब भोसले यांची जयंती.
- १५ जानेवारी क्रीडा दिन महान कुस्तीपटू खाशाबा जाधव यांची जयंती.
- १५ जानेवारी भारतीय लष्कर दिन.
- १५ जानेवारी विकिपीडिया दिन.
- १५ जानेवारी गुलजारीलाल नंदा यांची पुण्यतिथी.
- १६ जानेवारी महादेव गोविंद रानडे यांची पुण्यतिथी.
- १६ जानेवारी गुरु हर राय यांनी जयंती.
- १६ जानेवारी जागतिक स्टार्टअप दिवस.
- १६ जानेवारी प्रिंटिंग इंक डे
- १६ जानेवारी डॉ. दत्ता सामंत यांची पुण्यतिथी.
- १६ जानेवारी नाशिकराव तिरपुडे यांची जयंती.
- १६ जानेवारी छत्रपती संभाजी महाराज यांना राज्याभिषेक दिन.
- १६ जानेवारी ओ. पी. नय्यर यांची जयंती.
- १७ जानेवारी पंडित बिरजू महाराज यांना पुण्यतिथी.
- १७ जानेवारी सम्राट राजा कृष्णदेवराय यांची जयंती.
- १७ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय मार्गदर्शन दिन.
- १८ जानेवारी श्रीमंत छत्रपती प्रतापसिंह महाराज यांची जयंती.
- १८ जानेवारी संत जळोजी मळोजी सुतार महाराज यांची पुण्यतिथी.
- १८ जानेवारी भारतीय स्वातंत्र्य सैनिक बॅरिस्टर नाथ पै. यांची पुण्यतिथी.
- १८ जानेवारी बळवंत उर्फ बाळ आपटे यांची जयंती.
- १८ जानेवारी श्री संत भगवान बाबा यांची पुण्यतिथी.
- १८ जानेवारी हरिवंश राय बच्चन यांची पुण्यतिथी.
- १८ जानेवारी श्री गुरू ह. भ. प. धुंडा महाराज देगलूरकर यांची पुण्यतिथी.
- १८ जानेवारी महादेव गोविंद रानडे यांची जयंती.
- १९ जानेवारी महाराणा प्रताप यांची पुण्यतिथी.
- १९ जानेवारी मास्टर विनायक दामोदर कर्नाटकी यांची जयंती.
- १९ जानेवारी. चिंतामण विनायक जोशी यांची जयंती.
- १९ जानेवारी प. पू. सद्गुरू तात्या साहेब कोटणीस महाराज यांची पुण्यतिथी.
- १९ जानेवारी जागतिक धर्म दिन.
- १९ जानेवारी आचार्य रजनीश ओशो यांची पुण्यतिथी.
- २० जानेवारी अभिनेत्री परवीन बाबी स्मृति दिन.
- २० जानेवारी सर रतनजी जमशेदजी टाटा यांची जयंती.
- २० जानेवारी आंतरराष्ट्रीय स्वीकृती दिन.
- २१ जानेवारी रासबिहारी बोस यांची पुण्यतिथी.
- २३ जानेवारी नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांची जयंती.
- २३ जानेवारी बाळासाहेब केशव ठाकरे यांची जयंती.
- २३ जानेवारी राम गणेश गडकरी यांची पुण्यतिथी.
- २३ जानेवारी डंबर सिंह गुरुग यांची जयंती.
- २४ जानेवारी भारतरत्न पंडीत भीमसेन जोशी यांची पुण्यतिथी.
- २४ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय शिक्षण दिन.
- २४ जानेवारी राष्ट्रीय बालिका दिन.
- २४ जानेवारी डॉ. होमी जहांगीर भाभा यांची पुण्यतिथी.
- २५ जानेवारी राष्ट्रीय मतदार दिन.
- २५ जानेवारी देशभक्त तुलसीदास जाधव यांची जयंती.
- २५ जानेवारी रमाबाई रानडे यांची जयंती.
- २६ जानेवारी भारतीय प्रजासत्ताक दिन.
- २७ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय प्रलय स्मरण दिन.
- २७ जानेवारी स्व. आनंद दिघे साहेब यांची जयंती.
- २७ जानेवारी लक्ष्मण शास्त्री बाळाजी जोशी यांची जयंती.
- २७ जानेवारी रामस्वामी वेंकटरमण यांची पुण्यतिथी.
- २७ जानेवारी जनरल अरुण कुमार श्रीधर वैद्य यांची जयंती.
- २७ जानेवारी डॉ. सविता आंबेडकर यांची जयंती.
- २७ जानेवारीअजित खान यांची जयंती
- २८ जानेवारी जागतिक समुदाय प्रतिबद्धता दिवस.
- २८ जानेवारी दुसरे बाजीराव पेशवे यांची पुण्यतिथी.
- २८ जानेवारी डेटा गोपनीयता दिन.
- २८ जानेवारी लाला लजपत राय यांची जयंती
- २८ जानेवारी महान संत तुका विप्र यांना समाधी दिन.
- २८ जानेवारी ओ. पी. नय्यर यांची पुण्यतिथी.
- २८ जानेवारी पांडुरंग सुखात्मे यांना पुण्यतिथी
- २९ जानेवारी राष्ट्रीय वर्तमानपत्र दिन.
- २९ जानेवारी जॉर्ज फर्नांडिस यांची पुण्यतिथी.
- 30 जानेवारीअभिनेते रमेश देव यांना जयंती.
- 30 जानेवारी हुतात्मा दिन.
- 30 जानेवारी जागतिक कुष्ठरोग दिन.
- 30 जानेवारी महात्मा गांधी यांना पुण्यतिथी.
- 30 जानेवारी चिदंबरम सुब्रमण्यम यांना जयंती.
- 30 जानेवारी कलावती आई यांना समाधी दिनी
- 30 जानेवारी शांताराम पोटदुखे यांना जयंती
- ३१ जानेवारी गीतकार गंगाधर मनमोहन महांबरे यांची जयंती.
- ३१ जानेवारी अनिल कलजेराव बाबर यांचा स्मृति दिन.
- ३१ जानेवारी श्री. गोविंद महाराज उपळेकर यांची जयंती.
- ३१ जानेवारी प. पू. राऊळ महाराज यांची पुण्यतिथी.
- ३१ जानेवारी शास्त्रीजी महाराज यांची जयंती.
- ३१ जानेवारी मेजर सोमनाथ शर्मा यांची जयंती.
- ३१ जानेवारी धर्मनाथ बीज.
- ३१ जानेवारी मेहर बाबा यांची पुण्यतिथी.
- ३१ जानेवारी आंतरराष्ट्रीय झेब्रा दिवस.
- ३१ जानेवारी वसंत शंकर कानेटकर यांची पुण्यतिथी.